Körpeleriň pikirlenişini ösdürmek

Mek­de­be çen­li ça­ga­lar eda­ra­la­ry­nyň uly (mek­de­be taý­ýar­la­ýyş) to­par­la­ryn­da dür­li sa­pak­lar bo­ýun­ça so­rag­lar we bäs­le­şik­ler ça­ga­la­ryň lo­gi­ki pi­kir­le­ni­şi­ni, ýat­keş­li­gi­ni ös­dür­mä­ge kö­mek ed­ýär. Sa­pak­dan da­şa­ry hem dür­li çä­re­ler­de ça­ga­la­ryň iş­jeň­li­gi­ni ga­zan­mak müm­kin. Türk­men mil­li oýun­la­ry­ny (my­sal üçin, dür­li to­par bo­lup oý­nalýan oýun­lar, yl­gaw ýa­ryş­la­ry) gu­ra­mak ar­ka­ly ça­ga­la­ryň be­den iş­jeň­li­gi­ni art­dy­ryp, mil­li mi­ras bi­len ta­nyş­dy­ryp bol­ýar. Ýe­lim­le­mek bo­ýun­ça ka­gyz­dan, plas­ti­lin­den, te­bi­gy ma­te­rial­lar­dan (ýap­rak­lar, daş­lar) dür­li zat­la­ry ýa­sad­ýa­rys. Bu bol­sa ça­ga­la­ryň ow­nuk mo­to­ri­ka­sy­ny we dö­re­di­ji­lik pi­kir­len­me­si­ni ös­dür­ýär. Aý­dym-saz­ly bäs­le­şik­ler, tans çy­kyş­la­ry ça­ga­la­ryň me­de­ni ösü­şi­ni we saz­la­şyk duý­gu­sy­ny kä­mil­leş­dir­ýär.

Kä­bir çä­re­le­riň (my­sal üçin, sport bäs­le­şik­le­ri, el iş­le­ri­niň ser­gi­si) maş­ga­la ag­za­la­ry­nyň gat­naş­ma­gyn­da gu­ral­ma­gy ça­ga­la­ryň we ene-ata­la­ryň ara­syn­da­ky gat­na­şy­gy ber­kit­mä­ge, ça­ga­lar ba­gy­nyň maş­ga­la bi­len bi­le­lik­dä­ki işi­ni gu­ra­ma­ga ýar­dam ed­ýär. Ça­ga­lar bi­len ge­çi­ril­ýän gy­zyk­lan­ma çä­re­le­ri hem ola­ryň tä­ze bi­lim­le­ri, en­dik­le­ri şa­dy­ýan­lyk bi­len öz­leş­dir­me­gi­niň, şah­sy­ýet hök­mün­de ös­me­gi­niň aý­ryl­maz bö­le­gi bo­lup dur­ýar.

Oýun­lar ter­bi­ýe­çi­lik äh­mi­ýet­li, öw­re­di­ji bol­ma­ly­dyr. Ça­ga­lar bag­la­ryn­da gu­ra­ýan oýun­la­ry­myz hem öw­re­di­ji hä­si­ýe­te eýe bol­ýar. Bu oýun­lar su­rat şe­kil­le­ri, dür­li gör­nüş­ler bi­len be­ze­lip, kör­pe­le­riň dyk­ga­ty­na ýe­ti­ril­ýär. Bu bol­sa ola­ryň wag­ty­nyň şa­dy­ýan we peý­da­ly geç­me­gi­ni üp­jün ed­ýär.

Oýun­la­ryň üs­ti bi­len reňk­le­ri, san­la­ry sa­na­ma­gy, te­bi­ga­ty öw­ren­ýär­ler. Şun­da kör­pe­le­riň ir­ki ösü­şi ke­ma­la gel­ýär. Ola­ryň öw­ren­mä­ge bo­lan gy­zyk­lan­ma­la­ry art­ýar. Il­kin­ji no­bat­da, ter­bi­ýe­çi hem ir­gin­siz zäh­met çek­mä­ge hö­wes­len­ýär. Çün­ki ta­kyk mak­sat, ru­hy kuw­wat, iç­ki hö­wes we ite­ri­ji güýç bol­ma­sa, ýo­ka­ry ne­ti­jä ýet­mek müm­kin däl­dir. Şol nuk­daý­na­zar­dan, ter­bi­ýe­çi kör­pe­ler­de öw­ren­mä­ge, oýun­la­ra iş­jeň gat­naş­ma­ga hö­wes dö­ret­me­li. Mu­nuň üçin süý­ji dil­li bo­lup, kör­pe­ler­de gy­zyk­lan­ma dö­ret­me­li, pi­kir­le­ni­şi­ni ös­dür­me­li. Ter­bi­ýe­çi özü­niň gym­mat­ly wag­ty­ny kör­pä­niň ukyp we ba­şar­nyk­la­ry­ny ös­dür­mek ug­run­da sarp ed­ýän bol­sa, on­da ça­ga­lar gu­ral­ýan sa­pak­la­ra, oýun­la­ra iş­jeň gat­na­şar­lar, oýun­la­ryň üs­ti bi­len köp zat­la­ry öw­re­ner­ler.

Ça­ga­la­ryň her bir ta­rap­dan ba­şar­nyk­la­ry­ny ös­dür­mek üçin kör­pä­niň nä­mä ukyp­ly­dy­gy­ny öw­ren­mek ter­bi­ýe­çi­niň esa­sy iş­le­ri­niň bi­ri­dir. Mek­de­be çen­li ça­ga­lar eda­ra­la­ryn­da goş­ma­ça bi­lim ber­mek, ýag­ny çe­per dö­re­di­ji­lik we ös­dü­ri­ji gur­nak­la­ryň işi­niň ýo­la go­ýul­ma­gy hem kör­pe­le­riň dür­li ugur­lar­dan ze­hin­le­ri­niň açyl­ma­gy­na, hem­me­ta­rap­la­ýyn saz­la­şyk­ly ösen ýaş­la­ryň ke­ma­la gel­me­gi­ne uly ýar­dam ed­ýär. Şo­nuň üçin ça­ga­lar ba­gy­myz­da gur­nak iş­le­ri­ne hem aý­ra­tyn üns ber­ýä­ris. Kör­pe­ler bi­len bu gur­nak­lar­da ça­ga­la­ryň öz uky­by­na gö­rä, gy­zyk­lan­ýan ugur­la­ry bo­ýun­ça iş­le­ri alyp bar­ýa­rys. Bu gur­nak­la­ry­myz ça­ga­la­ryň ze­hi­ni­ni aç­ma­ga, ukyp­la­ry­ny ös­dür­mä­ge we iş­jeň­leş­dir­mä­ge ýar­dam ed­ýär.

Göw­her AN­NA­ÝE­WA,

Sa­rahs et­ra­byn­da­ky 7-nji ça­ga­lar bak­ja-ba­gy­nyň ter­bi­ýe­çi­si.

Çeşmesi:Türkmenmetbugat