Baş­lan­gyç synp­lar­da sa­pa­gy tä­sir­li gu­ra­mak

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de ýaş ne­sil ha­kyn­da­ky ala­da döw­let sy­ýa­sa­ty­nyň ile­ri tu­tul­ýan ug­ru­na öw­rül­di. Ýaş­la­ryň be­den we ru­hy taý­dan sag­dyn bol­ma­gy, edep-ter­bi­ýe­li, ata Wa­ta­na, mer­da­na pe­der­le­ri­mi­ziň ýol-ýö­rel­ge­le­ri­ne we­pa­ly adam­lar bo­lup ýe­tiş­me­gi üçin giň müm­kin­çi­lik­ler dö­re­dil­ýär. Şu nuk­daý­na­zar­dan or­ta mek­dep­ler­de sa­pak­lar tä­sir­li we döw­re­bap de­re­je­de gu­ral­ýar. Sa­pak­lar­da mul­ti­me­dia tag­ta­syn­dan, komp­ýu­ter teh­no­lo­gi­ýa­syn­dan, okuw ki­tap­la­ryn­dan giň­den peý­da­la­nyl­ýar. Baş­lan­gyç synp­lar üçin gu­ral­ýan sa­pak­lar­da hem mul­ti­me­dia tag­ta­syn­dan ýer­lik­li peý­da­la­nyl­ýar we okuw­çy­la­ra gi­ňiş­le­ýin öw­re­dil­ýär.

Or­ta mek­dep­le­riň 2-nji syn­pyn­da türk­men di­li sa­pa­gy üçin ýö­ri­te slaýd şe­kil­le­ri, türk­men elip­bi­ýin­dä­ki harp­lar, su­rat şe­kil­le­ri ýa­ly gör­nüş­le­ri ýö­ri­te ýaz­gy­lar bi­len taý­ýar­la­ýa­rys. Bu ýaz­gy­ly şe­kil­ler sa­pa­gy iş­jeň hem-de gu­ra­ma­çy­lyk­ly ge­çir­mä­ge ýar­dam ber­ýär. Baş­lan­gyç synp­lar­da türk­men di­li sa­pa­gy gu­ra­lan­da, esa­san, oka­mak en­dik­le­ri kä­mil­leş­di­ril­ýär. Şun­da ýe­ňil he­ka­ýa­lar okal­ýar we okuw­çy­lar söz­le­ri dep­der­le­ri­ne bel­läp al­ýar­lar.

Sa­pak­da okuw ki­ta­byn­da­ky gö­nük­me­ler, he­ka­ýat­lar mul­ti­me­dia tag­ta­syn­da gör­ke­zil­ýär. Sa­pak­da çe­kim­siz ses­ler hem öw­re­dil­ýär. Harp­la­ryň we ses­le­riň aý­ra­tyn­ly­gy­ny öz­leş­di­ren okuw­çy­lar çe­kim­li we çe­kim­siz ses­le­riň bar­dy­gy­ny öw­ren­ýär­ler. Mu­nuň üçin çe­kim­siz ses­le­ri mul­ti­me­dia tag­ta­da ýö­ri­te harp­lar bi­len bel­läp gör­kez­ýä­ris:

Türk­men di­lin­de je­mi 21 sa­ny çe­kim­siz ses bar.

Olar: b, ç, d, f, g, h, j, ž, k, l, m, n, ň, p, r, s, ş, t, w, ý, z.

Okuw­çy­lar çe­kim­siz ses­le­ri dep­der­le­ri­ne ýa­zyp al­mak bi­len, bu harp­la­ry ýat tut­ýar­lar, 21 sa­ny çe­kim­siz harp­la­ryň bar­dy­gy­ny öw­ren­ýär­ler. Şeý­le hem mul­ti­me­dia tag­ta­syn­da ýö­ri­te söz­ler ýer­leş­di­ril­ýär we bu söz­le­ri bi­le­lik­de oka­ýa­rys. Her bir sö­züň üs­tün­de aý­ra­tyn du­rup geç­ýä­ris. Çün­ki söz­le­riň için­de nä­çe sa­ny çe­kim­siz ses­le­riň bar­dy­gy, ola­ryň haý­sy­dy­gy ha­kyn­da okuw­çy­lar bi­len pi­kir alyş­ýa­rys. Bu bol­sa okuw­çy­la­ryň oka­mak we ýaz­mak en­di­gi­ni ös­dür­ýär.

Sa­pa­gyň ahy­ryn­da çe­kim­siz ses­ler bi­len baş­lan­ýan on sa­ny söz­le­ri dep­der­le­ri­ne ýaz­mak­la­ry­ny, çe­kim­siz ses­le­ri gaý­ta­la­mak­la­ry­ny okuw­çy­la­ra tab­şyr­ýa­rys. Şeý­le gu­ra­ma­çy­lyk­ly ge­çi­ril­ýän sa­pak­lar okuw­çy­la­ryň gy­zyk­lan­ma­sy­ny art­dyr­ýar, türk­men di­li­ni öw­ren­mä­ge hö­wes dö­red­ýär.

Mo­hi­ra RA­HIM­BA­ÝE­WA,

Bal­ka­na­bat şä­he­rin­dä­ki 1-nji or­ta mek­de­biň mu­gal­ly­my.

Çeşmesi:Türkmenmetbugat