Bi­lim iş­gär­le­ri­niň iş tej­ri­be­sin­den

Çagalaryň dö­re­di­ji­lik ba­şar­nyk­la­ry­ny kä­mil­leş­dir­mek

Mek­de­be çen­li ça­ga­lar eda­ra­la­ryn­da kör­pe­le­ri­miz su­rat çek­me­gi, ýe­lim­le­me­gi, şe­kil­le­ri ýa­sa­ma­gy go­wy gör­ýär­ler. Ýe­lim­le­mek sa­pak­la­ryn­da, esa­san, reňk­li ka­gyz­lar bi­len iş­le­ýä­ris. Plas­ti­lin bi­len şe­kil­le­ri ýa­sa­ma­gy öw­red­ýä­ris. Ýaz pas­ly­nyň gel­me­gi bi­len, Hal­ka­ra ze­nan­lar gü­ni my­na­sy­bet­li kör­pe­le­re gül­le­riň, sow­gat­lyk­la­ryň dür­li gör­nüş­le­ri­ni ýa­sa­ma­gy öw­red­ýä­ris. Ak ka­gy­zyň ýü­zü­ne ýe­lim­le­mek üçin reňk­li ka­gyz­dan gül­le­riň dür­li şe­kil­le­ri­ni, te­bi­ga­tyň gö­zel gör­nüş­le­ri­ni, guş­la­ryň şe­kil­le­ri­ni taý­ýar­la­ýa­rys. Şeý­le hem ýaz pas­ly­nyň gel­me­gi bi­len te­bi­ga­tyň jan­lan­ma­gy­na we jan­ly-jan­dar­la­ryň he­re­ke­te gel­şi bi­len bag­ly gy­zyk­ly mag­lu­mat­la­ry öw­red­ýä­ris. Te­bi­ga­tyň eçi­len baý­lyk­la­ry­na aýaw­ly ga­rap, olar­dan akyl­ly-baş­ly we tyg­şyt­ly peý­da­lan­ma­gyň eko­lo­gik ýag­da­ýy go­wu­lan­dyr­ma­gyň esa­sy şert­le­ri­niň bi­ri­di­gi­ni gür­rüň ber­ýä­ris. Mu­ny ça­ga­la­ra äh­li sa­pak­lar­da hem öw­ret­mek bol­ýar.

Şe­kil ýa­sa­mak­da kör­pe­ler bi­len plas­ti­lin­den haý­wan­jyk­la­ryň şe­kil­jik­le­ri­ni, agaç­la­ry, onuň bal­dak­la­ry­ny, mi­we­le­riň dür­li gör­nüş­le­ri­ni, gu­şuň hö­würt­ge­si­ni bi­le­lik­de taý­ýar­la­ýa­rys. Ça­ga­la­ryň baý­ram­çy­lyk my­na­sy­bet­li ýe­lim­län sow­gat­jyk­la­ry­ny, ýa­san şe­kil­jik­le­ri­ni mäh­ri­ban ene­le­re sow­gat ed­ýä­ris. Öý­de hem ça­ga­lar plas­ti­lin­den we reňk­li ka­gyz­lar­dan öz­baş­dak şe­kil­jik­le­ri ýa­sap, ýe­lim­läp hö­wes­len­ýär­ler. Bu bol­sa ola­ryň dö­re­di­ji­lik ba­şar­nyk­la­ry­nyň kä­mil­leş­me­gi­ne ge­tir­ýär.

Mer­jen AÝU­PO­WA,

Türk­men­ba­şy et­ra­byn­da­ky 12-nji ça­ga­lar bak­ja-ba­gy­nyň ter­bi­ýe­çi­si.

* * *

Tä­sir­li sa­pak­lar

Her bir gu­ra­ýan sa­pak­la­ry­myz­da okuw­çy­la­ryň iş­jeň­li­gi­ni ga­zan­mak mu­gal­lym­lar üçin esa­sy ze­rur­lyk­la­ryň bi­ri­dir. Ýa­şa­ýyş-dur­muş esas­la­ry sa­pa­gyn­da «Gö­rüş. Göz üçin maşk­lar. Oka­ma­gyň me­de­ni­ýe­ti» di­ýen te­ma­ny ge­çe­ni­miz­de, okuw­çy­la­ra göz­le­ri­ni he­niz ki­çi­li­gin­den oňat go­ra­mak, aras­sa­çy­ly­gyň düz­gün­le­ri­ni pug­ta ber­jaý et­mek öw­re­dil­ýär. Gö­züň kö­me­gi bi­len adam daş-tö­we­re­gin­dä­ki zat­la­ry gör­ýär, ola­ryň reň­ki­ni, gör­nü­şi­ni, öl­çe­gi­ni, ýer­le­şi­şi­ni ta­pa­wut­lan­dyr­ýar. Pred­me­tiň he­re­ket­len­ýän­di­gi­ni ýa-da he­re­ket­siz­di­gi­ni anyk­lap bil­ýär. Gö­züň äh­li iş­ler­de ada­myň iň ze­rur be­den ag­za­sy bo­lup dur­ýan­dy­gy­ny okuw­çy­la­ra my­sal­lar ar­ka­ly dü­şün­dir­ýä­ris.

Gö­züň gör­şü­ni go­ra­mak üçin ýag­ty­ly­gyň äh­mi­ýe­ti ba­ra­da hem bel­läp, göz üçin ýag­ty­ly­gyň öte ýi­ti bol­ma­ly däl­di­gi­ni okuw­çy­la­ra aýd­ýa­rys. Komp­ýu­ter­de iş­läp otyr­kaň, gö­re­je zy­ýan ýet­mez ýa­ly, bel­li düz­gün­le­ri ber­jaý et­me­li­di­gi dog­ru­syn­da dü­şün­dir­ýä­ris. Okuw­çy­la­ra komp­ýu­ter­de uzak wagt­lap iş­le­me­giň gör­şüň pe­sel­me­gi­ne ge­ti­rip bil­ýän­di­gi­ni aýd­ýa­rys. Gö­züň gör­şü­ni go­ra­mak üçin göz maşk­la­ry­ny ýe­ri­ne ýe­tir­me­li­di­gi­ni hem öw­red­ýä­ris. Gör­şü­ňi go­wu­lan­dyr­mak üçin wi­ta­min­le­re baý bo­lan iý­mit­le­ri köp­räk iý­me­li­di­gi­ni, şol önüm­le­re nä­me­le­riň de­giş­li­di­gi­ni dü­şün­dir­ýä­ris. Gö­ze aýaw­ly se­ret­me­giň mö­hüm­di­gi­ne okuw­çy­la­ryň ün­sü­ni ýe­ne bir ge­zek çek­ýä­ris. Ola­ra gö­zi to­zan­dan, ha­pa­dan we ýi­ti ýag­ty­lyk­dan go­ra­ma­ly­dy­gy­ny dü­şün­dir­ýä­ris. Şeý­le hem gö­züň go­rag­çy­sy­nyň kir­pik­ler bo­lup dur­ýan­dy­gy, ola­ryň gö­zi to­zan­dan we ow­nuk ha­pa­la­ryň düş­me­gin­den go­ra­ýan­dy­gy ba­ra­da hem mag­lu­mat ber­ýä­ris.

Çe­men KA­KA­ÝE­WA,

Da­şo­guz şä­he­rin­dä­ki 13-nji or­ta mek­de­biň mu­gal­ly­my.

Çeşmesi:Türkmenmetbugat