Sag­lyk — sag­dyn­ly­gyň we bag­ty­ýar­ly­gyň göz­ba­şy

Hä­zir­ki aja­ýyp döw­rü­miz­de Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň be­ýik baş­lan­gyç­la­ry hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­ly­gyn­da üs­tün­lik­li do­wam ed­ýär. Ýur­du­myz­da hal­kyň sag­ly­gy­ny go­ra­mak, her bir yn­sa­nyň sag­dyn dur­muş­da ýa­şa­ma­gy­ny üp­jün et­mek asyl­ly mak­sat­la­ryň bi­ri­ne öw­rül­di. Şu ba­bat­da dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän iş­ler, sag­lyk mak­sat­ly gur­lup ulan­ma­ga be­ril­ýän des­ga­lar, iň döw­re­bap en­jam­lar ýo­ka­ry hil­li luk­man­çy­lyk-be­je­riş iş­le­ri­ni, şy­pa­ha­na hyz­mat­la­ry­ny ýo­la goý­ma­ga müm­kin­çi­lik dö­red­ýär.

Mä­lim bol­şy ýa­ly, 2-nji okt­ýabr­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz paý­tag­ty­myz bo­ýun­ça iş sa­pa­ry­ny ama­la aşy­ryp, Aş­ga­bat şä­he­rin­de we ýur­du­my­zyň we­la­ýat­la­ryn­da gu­rul­ma­gy me­ýil­leş­di­ril­ýän sag­ly­gy go­ra­ýyş mak­sat­ly des­ga­la­ryň şe­kil tas­la­ma­la­ry bi­len ta­nyş­dy. Şol san­da Aş­ga­bat şä­he­rin­de 500 orun­lyk kö­pu­gur­ly has­sa­ha­na­nyň, Ahal we­la­ýa­ty­nyň Te­jen şä­he­rin­de 300 orun­lyk kö­pu­gur­ly has­sa­ha­na­nyň, Da­şo­guz we­la­ýa­ty­nyň Da­şo­guz şä­he­rin­de 400 orun­lyk Enä­niň we ça­ga­nyň sag­ly­gy­ny go­ra­ýyş mer­ke­zi­niň, şeý­le-de Aş­ga­bat şä­he­ri­niň Bag­ty­ýar­lyk et­ra­byn­da sag­lyk öýü­niň şe­kil tas­la­ma­la­ry we ola­ryň ýer­leş­jek ýe­ri­niň çyz­gy­la­ry ba­ra­da be­ýan edil­di. Mu­nuň özi Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň baş­lan­gy­jy esa­syn­da ka­bul edi­len «Sag­lyk» Döw­let mak­sat­na­ma­sy­na la­ýyk­lyk­da, mil­li sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­my­ny ös­dür­mä­ge aý­ra­tyn üns be­ril­ýän­di­gi­niň aý­dyň be­ýa­ny bol­dy. Bu gün­ki gün­de sag­lyk ul­ga­myn­da dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän iş­ler döw­re­bap­ly­gy, yl­ma esas­lan­ýan­dy­gy bi­len berk bag­la­ny­şyk­ly­dyr. Çün­ki yl­myň iň tä­ze ga­za­nan­la­ry­nyň ne­ti­je­si bo­lan en­jam­la­ryň sag­lyk ul­ga­my­na giň­den or­naş­dy­ryl­ma­gy, ylym-bi­lim­li hü­när­men­le­riň ke­ma­la gel­me­gi aý­ra­tyn äh­mi­ýet­li iş­ler­dir. Ýur­du­myz­da yn­san sag­ly­gy­ny go­ra­mak üçin gu­rul­ýan has­sa­ha­na­la­ryň, sa­gal­dyş mer­kez­le­ri­niň ýo­ka­ry in­no­wa­sion teh­no­lo­gi­ýa­lar bi­len üp­jün edil­ýän­di­gi sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­my­nyň ös­ýän­di­gin­den ha­bar ber­ýär. Mun­dan baş­ga-da, luk­man­lar öz­le­ri­niň iş tej­ri­be­le­rin­de döw­re­bap be­je­riş usul­la­ry­ny ulan­ýar­lar.

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de ylym-bi­li­me uly üns be­ril­ýär. Bu ba­bat­da sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­myn­da hem ne­ti­je­li iş­le­riň al­nyp ba­ryl­ma­gy buý­sanç­ly ýag­daý­dyr. Hä­zir­ki wagt­da döw­le­ti­mi­ziň yl­my mer­kez­le­rin­de ýur­du­myz­da ös­ýän der­man­lyk ösüm­lik­ler, te­bi­gy mi­ne­ral­lar bi­len adam­la­ryň sag­ly­gy­ny di­kelt­mek iş­le­ri al­nyp ba­ryl­ýar. Ila­ty­my­zyň gün­de­lik ulan­ýan azyk önüm­le­ri­ni ön­dür­ýän äh­li kär­ha­na­lar­da, me­se­lem, na­har du­zu­ny ýod bi­len, un­la­ry de­mir bi­len baý­laş­dyr­mak ra­ýat­la­ryň sag­ly­gy­ny go­ra­ma­gyň aý­dyň ke­pi­li­dir. Esasan hem, «Ar­ka­dag Me­di­si­na Klas­te­ri Me­nej­ment» kär­ha­na­sy­ny aý­ra­tyn bel­le­mek ge­rek. Te­bi­ga­tyň gö­zel kün­je­gin­de ýer­leş­ýän Ar­ka­dag şä­he­rin­de te­bi­gy taý­dan iň aras­sa önüm­le­ri ön­dür­mä­ge müm­kin­çi­lik­ler dö­re­di­len­dir. Da­gyň aras­sa çeş­me­le­ri, ja­na mel­hem der­man­lyk ösüm­lik­ler luk­man­çy­ly­gy ös­dür­mä­ge şert dö­red­ýär. Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň paý­has­ly baş­lan­gyç­la­ry bi­len ýo­ka­ry hil­li, hal­ka­ra ül­ňü­le­ri­ne la­ýyk gel­ýän luk­man­çy­lyk önüm­le­ri aý­ra­tyn äh­mi­ýet­li­li­gi bi­len ta­pa­wut­lan­ýar. Ar­ka­dag şä­he­rin­de ýer­leş­ýän «Ar­ka­dag Me­di­si­na Klas­te­ri Me­nej­ment» kär­ha­na­sy­nyň önüm­le­ri we ça­ga iý­mit­le­ri şu ýy­lyň sent­ýab­ryn­da Mosk­wa­da ge­çi­ri­len göz­den ge­çi­ri­liş­de «Ýy­lyň önü­mi» at­ly al­tyn me­da­la we de­giş­li dip­lo­ma my­na­syp bol­dy. Mu­nuň özi dün­ýä nus­ga­lyk şä­her­de dur­muş mak­sat­ly, aý­ra­tyn-da, sag­dyn iý­mit­len­mek we­zi­pe­le­ri­ni üs­tün­lik­li ama­la aşyr­ýan önüm­çi­lik top­lum­la­ry­nyň eko­lo­gik taý­dan aras­sa önüm­le­ri­niň hal­ka­ra de­re­je­de yk­rar edil­ýän­di­gi­niň gü­wä­si­dir.

Eziz Wa­ta­ny­myz sag­dyn­ly­gyň we ru­hu­be­lent­li­giň ýur­dy hök­mün­de dün­ýä­de meş­hur­dyr. Mu­ňa biz sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­le­ri­niň ro­waç­lan­ýan­dy­gy­n­da, sag­lyk mak­sat­ly iş­le­riň has-da giň ge­ri­me eýe bol­ýan­dy­gyn­da hem aý­dyň göz ýe­tir­ýä­ris. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Ser­dar Ber­di­mu­ha­me­dow «Ýaş­lar — Wa­ta­nyň da­ýan­jy» at­ly ki­ta­byn­da şeý­le bel­le­ýär: «Ýa­şa­ýyş üçin äh­li amat­ly­lyk­lar dö­re­di­len, kä­mil sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­my bo­lan, sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­le­ri­ne eýe­ril­ýän, ra­ýat­lar ha­kyn­da äh­li ala­da­lar edil­ýän ýurt­da adam­la­ryň or­ta­ça öm­rü­niň do­wam­ly­ly­gy, ça­ga dog­lu­şy art­ýar. Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň iş­läp dü­zen we yzy­gi­der­li dur­mu­şa ge­çi­ren «Sag­lyk» Döw­let mak­sat­na­ma­syn­da bu ugur­da uly iş­ler göz öňün­de tu­tu­lan­dyr. Mak­sat­na­ma esa­syn­da gur­lan sag­lyk mak­sat­ly bi­na­lar, oba sag­lyk öý­le­ri, has­sa­ha­na­lar, şy­pa­ha­na­lar we beý­le­ki des­ga­lar, il­kin­ji no­bat­da, ne­sil sag­dyn­ly­gy­ny üp­jün et­mä­ge ni­ýet­le­nen­dir». Şu pa­ra­sat­ly söz­ler­den gör­nü­şi ýa­ly, Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň iş­läp dü­zen «Sag­lyk» Döw­let mak­sat­na­ma­sy üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär we ne­sil­le­riň sag­dyn dur­muş­da ýa­şa­ma­gy üp­jün edil­ýär. Bu bol­sa hal­ky­my­zyň bag­ty­ýar dur­mu­şy­ny, ýaş ne­sil­le­riň röw­şen gel­je­gi­ni ala­mat­lan­dyr­ýan aý­dyň my­sal­lar­dyr. Bu ýur­du­my­zyň sag­dyn­ly­gyň me­ka­ny­dy­gy­nyň, sag­dyn dur­mu­şyň ro­waç­lan­ýan­dy­gy­nyň aý­dyň su­but­na­ma­sy­dyr.

Hä­zir­ki aja­ýyp döw­rü­miz­de dö­re­dil­ýän giň müm­kin­çi­lik­ler sag­ly­gy go­ra­ýyş iş­gär­le­ri, luk­man­la­ry örän buý­san­dyr­ýar. Şeý­le giň müm­kin­çi­lik­ler­den peý­da­lan­ýan luk­man­lar, sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­my­nyň iş­gär­le­ri yn­san sag­ly­gy­ny go­ra­mak­da uly iş­le­ri alyp bar­ýar­lar. Ila­tyň sag­ly­gy­nyň ber­ki­dil­me­gi, bu ba­bat­da wa­gyz-ne­si­hat iş­le­ri­niň ýo­la go­ýul­ma­gy oňat ne­ti­je ber­ýär. Sag­dyn dur­mu­şy wa­gyz et­mä­ge bi­ziň her bi­ri­miz iş­jeň gat­naş­ma­ly­dy­rys. Bu ba­ra­da luk­man­lar hem, bi­lim iş­gär­le­ri hem wa­gyz-ne­si­hat iş­le­ri­ni ge­çir­ýär­ler. Wa­gyz-ne­si­hat iş­le­rin­de adam­la­ra sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­si ha­kyn­da dü­şün­dir­ýä­ris, gel­jek­de sag­dyn ne­sli ter­bi­ýe­lemek ba­ra­da gür­rüň ed­ýä­ris. Bi­ziň mak­sa­dy­myz ila­tyň sag­ly­gy­ny go­rap sak­la­mak we öm­rüň do­wam­ly­ly­gy­ny art­dyr­mak­dyr.

Aý­bö­lek PER­DÄ­ÝE­WA,

My­rat Gar­ry­ýew adyn­da­ky Türk­me­nis­ta­nyň Döw­let luk­man­çy­lyk uni­wer­si­te­ti­niň mu­gal­ly­my.

Çeşmesi:Türkmenmetbugat