Iň gözel terbiýe halal zähmetdir

Türkmençilikde «Çaga eziz, edebi ondan hem eziz» ýa-da «Edepli ile ýarar» diýen ýaly aýtgylar, biziň ata-babalarymyzyň perzent terbiýesine örän jogapkärçilikli çemeleşendigine güwä geçýär. Sebäbi çaga terbiýesi her bir döwrüň derwaýys meseleleriniň biri. Bu barada gündeligime «Geçmişden miras galan düşünjeleri elekden geçirip kabul etmeli. Has uzak geljeklere hem hut şu günden, şu pursatdan taýýarlanmaly...» diýen ýazgylary belläp alypdyryn. Aslynda, zähmet terbiýesiniň ähmiýeti örän uly. Bu barada il arasynda «Altyn otda belli, adam — zähmetde» diýen nakyllar hem bar. Şonuň üçin terbiýe diýen düşünjäniň düýbüni we özenini zähmet terbiýesi tutýar diýsek hem ýalňyş bolmasa gerek. Çünki zähmet çekmek çagada özüne bolan ynamy döredýär. Sabyrlylyk, tutanýerlilik we jogapkärçilik ýaly ahlak taýdan naýbaşy häsiýetleri kemala getirýär. Biz hem, şu jähetden ugur alyp, Baýramaly etrabynyň «Gökdepe» daýhan birleşiginiň ýaşaýjysy, ussat mugallym we zähmetkeş daýhan hökmünde tanalýan Döwletjan Öwezmyradow bilen çaga terbiýesi hakyndaky söhbetdeşligimizi okyjylarymyza ýetirmegi makul bildik.

— Döwletjan aga, il içinde: «Ýigide müň dürli hünär hem azdyr» diýen örän jaýdar söz bar. Tüweleme, şu hormatly sözler size-de degişli.

 — Sag boluň! Atam pahyr döwleti toprakdan tapan adamdy. Obanyň içinde «Öwezmyrat aga» diýlip, hormat-sylagy ýetirilerdi. Çünki atamyň süňňünde mele topragyň özboluşly terbiýesi bardy. Gözümi açyp, özümi bilenim bäri, atamyň zähmet ýoly maňa nusga boldy. 1988-nji ýylda Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutyny tamamlap, obamyzyň 39-njy mekdebinde rus dili mugallymy bolup işe başladym. Şol bir wagtyň özünde daýhançylyk kärimi hem dowam etdim. Ekin ekmek, baglara ideg etmek, olary köpeltmek meni ýaşadýar. 2002-nji ýylda «Gökdepe» daýhan birleşiginiň başlygy wezipesine saýlandym. Şol döwürlerem işden sypyndygym, ýoluň gyralaryna agaç nahallaryny ekmäge, eken nahallaryma gözegçilik etmäge howlugardym. Häzir bolsa etrabyň 28-nji orta mekdebiniň müdiri bolup işleýärin. Maşgalamda iki oglum, iki gyzym bar. Ogullarym daýhançylyk bilen meşgul bolup döwlet tapdy, gyzlarym bolsa mugallymçylyk kärini ele aldy.

— Müdirlik edýän mekdebiňiziň okuwçylaryna zähmet terbiýesiniň berlişi barada-da aýdaýsaňyz.

— Mekdebimiziň daş-töweregine okuwçylarymyz bilen bilelikde 10 müňe golaý saýaly we miweli baglary ekdik, höwesjeň okuwçylar we agtyklarym bilen bilelikde özümiň 6 gektar ýerimdäki ösdürip ýetişdirýän bag nahallarymy edara-kärhanalaryň, dynç alyş şypahanalarynyň, obamyzyň metjidiniň töwereklerine hem gidip ekmäge ýaltanamok. Has dogrusy, ondan lezzet alýaryn.

— Siz mugallymçylyk hünäriniň hem ussady, obadaky bilim ojagynyň hem müdiri. Şonuň üçin çaga terbiýesi barada-da gürrüň beräýseňiz?

— Çaganyň özüni alyp baryş medeniýetiniň kämil bolmagyna daş-töweregindäki adamlaryň täsiriniň uludygy jedelsiz hakykat. Şonuň üçin çagadan näme talap edýän bolsaňyz, ilki şol siziň özüňizde bolmaly. Mysal üçin, zähmet çekmegini, kitap okamagyny isleýärsiňizmi? Diýmek, siz bu ýolda oňa görelde bolmaly. Çaga sizden nusga almaly. Özüňizde ýok häsiýetiň, gylygyň, endigiň çagada kemala gelmegine garaşmaň. Bu adalatsyzlyk bolar. Çaganyň öňünde edýän hereketiňiz bilen diýýän sözüňiz deň gelsin. Bu size berýän terbiýäňizde hemişe üstünlik getirer.

— Mugallym hökmünde ýaş enelere perzent terbiýesinde näme maslahat berýäňiz?!

— Zähmet ynsany taplaýar. Ol çaganyň lebzini halal tutup, nebsini jylawlamaga ýardam berýär. Zähmet bilen bilim utgaşdyrylyp terbiýe berlen çaga köp zada düşbi bolýar. Ýagny halal bilen haramy, ak bilen garany, erbet bilen gowyny saýgaryp bilýär. Şonuň üçin hiç wagt çagany zähmetden üzňe goýmaň. Wagtyny peýdaly zatlara sarp etmegine ýol görkeziň. Olara bu ýolda nusga boluň! Çünki zähmet terbiýesi ýaly netijeliligi hiç bir kitap ýa-da mugallym berip bilmez. Zähmet terbiýesi iň gowy terbiýedir. Sözümi öz ýazan şygrym bilen jemläsim gelýär.

Goý, çagalaryňyz zähmetde bişsin,

Iň gözel terbiýe halal zähmetdir.

Hem daşyndan bilim alyp ýetişsin,

Iň gözel terbiýe halal zähmetdir.

Çagalykda işletmeseň eý görüp,

Ýagşyny-ýamany bilmez saýgaryp,

Ökünersiň öz-özüňe gyýylyp,

Iň gözel terbiýe halal zähmetdir.

Goý, çagalaryňyz zähmetde bişsin!

Der döküp işläp, eklenip görsün!

Kişiniň zähmetin sylasyn, söýsün!

Iň gözel terbiýe halal zähmetdir.

— Döwletjan aga, daýhançylyk bilen mugallymçylyk käri nähili baglanyşýar.

 — Meniň pikirimçe, iki käri birleşdirýän nokat yhlasmyka diýýärin. Çünki çaga terbiýesine siňdirýän yhlasyň bilen, ekin ekiljek topraga siňdiren yhlasyň deň. Has dogrusy, hiç tapawudy ýok. Ikisi üçin hem yzygiderlilik, gaýrat, sabyr gerek.

— Bize wagt tapyp beren gyzykly gürrüňleriňiz üçin sag boluň!

— Saglykda görüşmek nesip etsin!

Söhbetdeşligi ýazga geçiren Bägül BAÝRAMOWA,

«Watan».

Çeşmesi:Türkmenmetbugat