TERBIÝÄNIŇ ÇEŞMESI-KITAP

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen ýaş nesilleriň kämil bilimli, giň dünýägaraýyşly ýaşlar bolup ýetişmegi üçin ähli şertler döredilýär. Biziň halkymyz ylym-bilime mydama uly hormat goýup gelipdir. Bilimleriň çeşmesi saýylýan kitap gymmatly gollanma, ruhy hazyna, kämilligiň gözbaşy hökmünde halkymyzyň durmuşynda möhüm orun eýeleýar. Ynsan durmuşy kitap, edep-terbiýe bilen berk baglanyşyklydyr. Kitap ynsanyň iň ýakyn dostudyr. Çagalaryň ylymly-bilimli nesil bolup ýetişmeklerinde mekdep kitaphanasynyň mynasyp paýy bardyr. Biziň okuwçylarymyz hem mekdep kitaphanasy bilen bilen ýakyn aragatnaşyk saklamak bilen kitaphananyň baý kitap goryndan peýdalanýarlar. Ýaş nesil milli äheňde bezelen, çeper suratly, gymmatly maglumatlary özünde jemleýän, ýokary hilli okuw kitaplaryndan peýdalanyp bilimlerini artdyrýan bolsalar, çeper eserleri, beýleki pudaklara degişli edebiýatlary gyzyklanma bilen okap dünýägaraýyşlaryny baýlaşdyrýarlar. Häzirki wagtda okuwçylara kitap okamagy wagyz etmekde ähli mumkinçiliklerden peýdalanylýar. Kitaphananyň kitap gorunyň elektron gornüşine geçirilen nusgalaryny hem okyjylar uly höwes bilen peýdalanýarlar.

Kitaphananyň bezeg işleriniň hem okyjylary özüne çekmekdäki täsiri örän uludyr. Kitaphananyň diwarlarynda Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ylym-bilim barada aýdan: “Ylym we bilim ynsanyň goşa ganatydyr”, “Kitap halkyň ruhy hazynasy”, “Kitap-adamzadyň köňlüne nur çaýýar” diýen parasatly sözleri, şeýle hem bilimler çeşmesi baradaky goşgular, pähimler görnükli ýazylyp ýerleşdirilen okalga okyjylaryň höwes bilen gelýän ýerine öwrülýär.  Kitaphanamyzda okuw kitaplary, çeper eserler, okuw gollanmalary, syýasy kitaplar, döwürleýin neşirler aýry-aýry ýerleşdirilip: “Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwri”, “Welaýatlara syýahat”, “Ertekiler dünýäsi”, “Mugallymlar üçin gollanmalar”,   “Dessanlar”, “Çagalar edebiýaty”, “Çeper eserler”, “Dünýä edebiýatyndan nusgalar”, “Asly gerkez, ýurdy Etrek, ady Magtymgulydyr”, “Nepes sen sözlegil ...”, “Täze okuw kitaplary”,  “Sözlükler”, “Milli miras” ýaly sözbaşylar bilen atlandyrylyp goýlan kitaplar okyjylara gerekli kitaplaryny tiz tapmaga, ugurlar boýunça görkezilen edebiýatlara goşmaça gyzyklanma döretmäge ýardam edýär.

Bulardan başgada: “Kitap halkyň ruhy hazynasy” atly diwar gazeti, “Saglyk burçy”,  “Kitaplary abatlaýyş burçy”, “Kitabyň dosty” atly kitaphananyň okyjylarynyň işjeň toparynyň sanawy, kitap barada, ylym bilim barada aýdylan sözlerdir goşgulardan jemlenen bezeg ýazgylary kitaphananyň okyjylarynda uly täsir galdyrýar.

Şanly senelere bagyşlap okuwçylaryň arasynda bäsleşikleri, kitap hepdeligini, kitap biraýlygyny geçirýäris, kitap sergilerini guraýarys. Kitap sergileri hem okyjylarda uly gyzyklanma döredýär Ýylyň şygary mynasybetli “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly”, “Baky Bitaraplygymyzyň şanly 30 ýyllygy” atly sergilerimiz şu ýylyň dowamynda hereket eder. Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýiti zehininiň miwesi bolan ajaýyp kitaplardan, dürli temalara bagyşlanan, täze neşir edilen okuw kitaplary baradaky guralan sergiler okyjylarda gyzyklanmalary döredýär. Kitap hepdeliginde we edebi agşamlarda milli edebiýatymyzda görnükli orun alan ussat şahyrlaryň şygyrlary boýunça guralan çeper okaýyşlar, türkmen halk ertelileri esasynda goýlan sahnalar okyjylarda milli edebiýatymyza bolan söýgini ösdürýär.

Başlangyç synp okuwçylaryny ilki synp ýolbaşçysy bilen bilelikde mekdep kitaphanasy we onuň düzgünleri bilen tanyşdyrýarys. Ýaşajyk okyjylar başda iri harplar bilen ýazylan ertekileri, owadan suratly kitaplary okap, mazmuny barada gürrüň berýärler. Sorag-jogap alyşmak arkaly çagalarda ertekileriň gahrymanlaryny suratlandyrmak başarnygyny ösdürýäris. “Sen haýsy ertekini diňläp gördüň?”, “Haýsy multfilmi halaýarsyň?”, “Haýsy gahrymany gowy görýärsiň?” diýen soraglar bilen okuwçylarda gyzyklanma döredýäris. Mundan başga-da “Kim köp erteki bilýär”, “Kim köp kitap okady?”, “Kim çalt okaýar?” diýen ýaly bäsleşikleri guraýarys. Bu bolsa ýaşajyk okyjylaryň kitaba bolan söýgüsini artdyrýar.   

Kiçi ýaşly mekdep okuwçylarynda kitap okamaga bolan höwesi kämilleşdirmekde ertekileriň orny örän uludyr. Ata-babalarymyz çagalara dürli ertekileri aýdyp bermek bilen olaryň gelejekde dogruçyl, zähmetsöýer, ugurtapyjy we başarjaň, watansöýüji nesiller bolup ýetişmekleri üçin tagalla edipdirler. “Türkmen halk ertekileri”, ” Hudaýberdi gorkak”, “Üç çopan”, “Japbaklar”, “Jelulym-Belulym”, “Ýartygulak”, “Şärikli ekin” we beýleki ertekiler kiçi ýaşly çagalaryň iň söýüp okaýan ertekili kitaplarydyr.     

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe halkymyzyň edebi hem ebedi mirasy çuňňur öwrenilýär. Türkmen halkynyň kitaba goýýan hormaty öz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaydýar. Gadymdan gelýän türkmen halk nakyllarynyň hem çaga terbiýesinde täsiri örän uludyr. Meselem: “Işlemedik-dişlemez”, “Ýekäniň çaňy çykmaz”, “El eli ýuwar, iki el birigip ýüzi”, “Kitapsyz okalmaz, merdiwansyz çykylmaz” ýaly nakyllar terbiýeçilik işiniň gönezligidir. Gahryman Arkadagymyzyň “Paýhas çeşmesi” kitabyndan ylym-bilim barada aýdylan birnäçe nakyllardan “Dowam et...” atly guran oýnum okuwçylarda uly täsir galdyrdy.

Dünýa inip, dil açaňda,                    Dürli-dürli many saçan,

       Many aňlap, dür saçaňda,                Gözýetimiň giňden açan,

      Ertir-agşam göz açaňda,                   Kyn sowala duşsaň haçan,

     Ýan ýoldaşyň, gürrüňdeşiň               Jogap gözläp, ýüz tutanyň

    Ýatla, dostum, kitap dälmi?              Ýatla, dostum, kitap dälmi?

Kekilow

“Kitapsyz ömür doly manyly ömür däldir”.     H. Derýaýew

“Jahanda kitap dek mährem dost bolmaz”. A.Nowaýy                                                                     

Atamyradowa Näzik

Aşgabat şäheriniň Ýunus Emre

adyndaky 47-nji orta mekdebiniň kitaphanaçysy

Aşgabat – 2025