Arap dilini öwrenýänler üçin peýdaly gollanma

        Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda ýurdumyzda durmuşyň ähli ugurlary boýunça uly ösüşler gazanylýar. Aýratyn hem milli bilim ulgamyny kämilleşdirmek we sanly bilimi has-da ösdürmek, ýaş nesle berilýän bilimiň mazmununy baýlaşdyrmak we hilini ýokarlandyrmak maksady bilen düýpli özgertmeler durmuşa geçirilýär. Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda ene dilimiz bilen bir hatarda daşary ýurt dillerini, şol sanda arap dilini öwrenmeklige hem aýratyn üns berilýär.

        Arap dilini öwretmekligi has-da kämilleşdirmek maksady bilen ýazylan we Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň gündogar dilleri kafedrasynda makullanan hem-de Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan neşir edilen “Arap dilinde işlik derejeleri” atly okuw gollanmasy arap dilini öwrenýän türkmen okyjylaryna bu ugurda hödürlenýän kitaplaryň arasynda özboluşly gurluşa eýedigi bilen tapawutlanýar. Mugallym O.Öwezsähedowyň taýýarlan bu gollanmasynda türkmen we arap dilleri degşirilip öwrenilýär we onuň netijesinde iki diliň umumylyklary we aýratynlyklary ýüze çykarylýar. Kitap düşnükli we okyjylarda gyzyklanma döredip biljek nusgalar we gönükmeler toplumynyň getirilmegi bilen baýlaşdyrylypdyr. Kitaba göz aýlanyňda awtoryň bu okuw kitabyny taýýarlanda köpsanly daşary ýurt alymlarynyň okuw kitaplaryndan, gollanmalaryndan we sözlüklerinden hem-de köp ýyllyk şahsy tejribesinden peýdalanandygy äşgär bolýar. Awtor O.Öwezsähedow bu gollanmada arap dilindäki işlik derejeleri barada giňişleýin maglumat berip, olary türkmen dilindäki işlik derejeleri bilen deňeşdirmek arkaly düşündirip geçýär. Arap dilindäki işlik derejeleri barada ýazylan bu kitap diňe bir arap dilini öwrenýänler üçin gyzykly bolman, eýsem türkmen diliniň taryhyny, pars, türk we beýleki gündogar dillerini öwrenýänler üçin hem möhüm çeşme bolup hyzmat eder.

Awtor kitabyň sözbaşysynda türkmen we arap halklarynyň arasyndaky gadymdan gelýän gatnaşyklar barada söz açyp, bu iki halkyň dilleriniň arasyndaky umumylyklar we aýratynlyklar dogrusynda hem degerli maglumatlara ýüzlenipdir. Şeýle hem kitabyň “Giriş” bölüminde arap dilindäki işlik derejeleri barada birnäçe daşary ýurt alymlarynyň işlerine ýüzlenip, bu babatda gysgaça we saldamly maglumatlar beripdir hem-de bu ugurda ulanylýan adalgalary türkmen edebi diliniň kadalaryna mahsus ýagdaýa getirmeklik barada degişli teklibi orta atypdyr. Okuw gollanmasynda arap dilindäki  işlikleriniň degişli derejeleriniň aýratynlyklary ilki bilen türkmen dilinde düşündirilýär, soňra olaryň zamanlarda ýöňkemede üýtgeýişlerini görkezýän jedweller, iki dildäki gönükmeler, sözlükler ýerleşdirilipdir. Kitabyň ahyrynda kök çekimsizleri esasynda ýasalan asyl işlikleriň we olardan ýasalan dürli işlik derejeleriniň sözlügi berlipdir.

Bu okuw gollanmasy taýýarlananda dürli dillerde bu ugurda ýazylan kitaplardan giňden peýdalanylypdyr. Kitap ylmy-amaly häsiýete eýe bolup, dil öwretmekde gollanmalardan edilýän talaplary doly berjaý edýär. Türkmen dilinde degşirme usuly esasynda işlenen bu kitap arap dili boýunça taýýarlanangymmatly işleriň biri bolup, arap dilini, şeýle hem türkmen dilini öwrenýän talyplar, mugallymlar we arapşynaslar üçin möhüm gollanma bolup hyzmat eder.

Salpyýewa T.B., Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň uly mugallymy, filologiýa ylymlarynyň kandidaty