Ykdysadyýet we oba hojalyk dersleri boýunça täze okuw kitaby neşir edildi

Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan tassyklanan we ýokary okuw mekdepleri üçin niýetlenen «Pudakda hasaba alyş we seljerme» atly täze okuw kitaby neşir edildi. Bu gollanma S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň uly mugallymy Orazsoltan Halmyradowa, şeýle hem Ogulsuraý Gödekowa, Daýançmyrat Mürrikow we Maksat Jumaýew tarapyndan taýýarlanyldy. Täze neşir Türkmen döwlet neşirýat gullugynda taýýarlanyp, agrar uniwersitetiň öz çaphanasynda çapdan çykdy. Bu barada ýokary okuw mekdebiniň resmi saýtynda habar berildi.

Täze okuw guraly pudakda hasaba alyş, oba hojalygynda buhgalterçilik hasaba alnyşy we hojalyk işiniň seljermesi ýaly dersler boýunça bilim berýän mugallymlar hem-de talyplar üçin möhüm gollanma bolup hyzmat eder. Kitapda oba hojalyk we senagat ugurlarynyň maliýe-hojalyk amallary, hasaba alnyşyň nazary esaslary we ykdysady seljermäniň usullary jikme-jik düşündirilýär. Ähli temalar ýurdumyzy 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynyň wezipelerinden ugur alnyp taýýarlanyldy.

Täze neşirde bellenilişi ýaly, ýurdumyzda oba hojalygyny we onuň bilen baglanyşykly beýleki pudaklary ösdürmäge, telekeçiligi goldamaga hem-de hususy kärhanalaryň önümlerini daşary ýurtlara eksport etmäge uly şertler döredilýär. Şu nukdaýnazardan, önümçilik we maliýe işlerini dogry guramakda gollanmada getirilýän maglumatlar uly ähmiýete eýedir. Kitap iki sany esasy bölümden we jemi 16 bapdan ybaratdyr.

Okuw kitabynyň «Buhgalterçilik hasaba alnyşy» atly birinji bölüminde hojalyk hasabynyň ähmiýeti, resminamalar, pul serişdeleriniň hasaby, senagat önümçiliginiň harajatlary, bank karzlary, buhgalterçilik balansy we maliýe hasabatlylygy ýaly ugurlar 8 bapda beýan edilýär. Bazar ykdysadyýetiniň şertlerinde hasabatyň takyklygy we wagtynda amala aşyrylmagy guramalaryň durnukly işlemeginiň esasy şerti hökmünde görkezilýär.

Gollanmanyň «Ykdysady seljermäniň nazaryýeti» diýlip atlandyrylýan ikinji bölümi hem 8 bapdan ybarat bolup, ol ykdysady seljermäniň wezipelerini, usullaryny we guralyşyny öz içine alýar. Bu ýerde esasy serişdeleriň, zähmet baýlyklarynyň, zähmet haky gaznasynyň seljermesi, şeýle hem oba hojalyk önümleriniň öndürilişiniň hem-de gaýtadan işlenişiniň hasaba alnyşy ylmy esasda seljerilýär.

Kitapda nygtalyşy ýaly, häzirki döwürde ykdysady seljermäni ulanmazdan kärhanalaryň düşewüntli işlemegini gazanmak mümkin däl. Önümçiligiň giňelmegi, täze tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy we zähmet öndürijiliginiň ýokarlanmagy ykdysady seljermäni aýratyn ylym pudagyna öwürdi. Täze okuw kitabynda şu çylşyrymly ykdysady hadysalar, kärhanalaryň maliýe netijeleri anyk mysallar we hasaplamalar arkaly giňişleýin düşündirilýär.