Milli bilimiň we ylymyň uly üstünligi: Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň ýaş alymlarynyň ylmy makalasy abraýly halkara žurnalynda çap edilmäge kabul edildi

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türkmenistanda ylym-bilim ulgamyny toplumlaýyn ösdürmäge, ýaşlary ylmy-barlag işlerine giňden çekmäge we ulgama innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmaga bagyşlanan beýik özgertmeler özüniň ajaýyp miwelerini berýär. Şunlukda, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň hem-da ylmy-barlag edaralarynyň gazanýan üstünlikleri halkara derejesinde belent ykrarnama eýe bolýar.

Ýakynda Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň ýaş alymlary tarapyndan geçirilen netijeli ylmy-barlag işleriniň çäklerinde taýýarlanan “Üçli-ähmiýetli eko-kagulýant: Üç global meselä bir çözgüt” (“Triple-value eco-coagulant: One solution to three global problems”) atly ylmy makala dünýäniň iň abraýly halkara maglumat binýatlarynyň biri bolan Scopus indeksli “Environment and Natural Resources Journal” žurnalynyň 25-nji sanynda çap edilmäge kabul edildi.

Senagat tarapyndan kesgitlenen birnäçe sany ekologik mesele uniwersitetiň ylmy barlaglaryny hakyky jemgyýetçilik mümkinçiliklerine öwürmäge ukyply innowasion STEM ylmy maksatnamasynyň başlangyç nokadyna öwürdi. Uniwersitetiň ýaş alymlarynyň alyp barýan taslama işi iki sany meseleli senagat galyndysyny - fosfogipsi we alýumin galyndylaryny (drossyny) - hakyky senagat hapa suwlaryny arassalamak üçin ýokary netijeli gidrokalumit görnüşli Ca-Al gatlakly goşa gidroksid esasly koagulýanta öwürýän innowasion aýlawly ykdysadyýet ýoluny döretdi.

Ýaş alymlaryň alyp barýan taslamasynyň esasy ylmy-tehniki kynçylygy gaýtalanýan häsiýetli sintezi üpjün etmek boldy. Arassa täjirçilik reagentlerinden tapawutlylykda, senagat galyndylarynyň himiki düzümi üýtgäp durýar we garyndylyk derejesi ýokary bolýar. Bu ýagdaý başlangyç tapgyrda yzygiderli stehiometrik gatnaşygy we ygtybarly sintezi üpjün etmegi kynlaşdyrdy. Netijeler möhüm amaly mümkinçilikleri görkezdi. Barlaglar dokma kärhanalarda galýan hapa suwlarynda barlanyldy.

Ýerli elýeterli senagat çig mallaryna daýanýan we dürli sebitlerde duş gelýän ekologik meseleleri çözmäge gönükdirilen bu çemeleşme giňeldilip we beýleki senagat sebitlerine geçirilip bilinjek mümkinçiliklere eýedir. Şeýlelikde, bu taslama senagat tarapyndan kesgitlenen meseläni ölçenip bolýan ylmy, ykdysady, ekologik we bilim gymmatlygyna öwürmegiň netijeli nusgasyny görkezýär.

Halkara ylmy jemgyýetçiligi tarapyndan ýokary baha berlen bu üstünlik Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň ýaşlaryň ylmy-intellektual mümkinçiliklerini ýokary götermek baradaky syýasatynyň, şeýle hem ýaş alymlara berýän taýsyz goldawlarynyň aýdyň netijesidir.